Geschiedenis

Miranda Broekhuis Door: Miranda Broekhuis
(tekst op sabbat 28 maart 2015)

Op deze wel hele speciale Sabbat een korte terugblik op 100 jaar Adventkerk in Fryslân. Vandaag precies 100 jaar geleden was er die eerste doop van een Adventist op Fryske bodem. Een parallel met vandaag is nauwelijks te trekken. Vandaag in de stad, in een verwarmde kerk, een doopvont en een gevulde zaal. Destijds in het dorp Minnertsga, in de open lucht, tussen de sneeuwbuien door met een kleine groep Adventisten en enkele dorpbewoners. Er is wat speurwerk gedaan naar de ontstaansgeschiedenis van de Adventkerk in Fryslân. Henk van Rijn zal daar tijdens de reünie Sabbat van 6 juni uitgebreid op in gaan. De komende minuten wil ik u meenemen in wat ik meer ‘100 jaar Advent sporen in Fryslân ‘ zou willen noemen. Met een paar grote stappen door de 100 jaar en daarin een aantal achtergelaten ‘sporen’ markeren.

1. Minnertsga

Het was zondagochtend 28 maart. De zon zond hare heerlijke voorjaarsstralen op de aarde neder waardoor een blijde stemming onze harten vervulde. Niet ver van Leeuwarden, in het dorp Minnertsga, zou ons eerste doopfeest plaats hebben. Een echtpaar, dat de Heere reeds voor jaren had leren kennen, en nu ook met de laatste genade-boodschap in kennis was gekomen, wenschten den Heere in de doop te volgen. Om twaalf uur vertrokken wij met eeniger onzer vrienden uit Leeuwarden en na een half uur rijden bracht de stoomtram ons op de plaats der bestemming, terwijl nog eenige vrienden per rijwiel volgden. Het weer was intussen heel wat veranderd. De sneeuw begon zachtjes in duizenden vlokken op de aarde te vallen. De bui duurde ongeveer een half uur. Toen klaarde de lucht weer op en de zonnenstralen braken door de wolken heen. Nu ging het naar de doopplaats. Langs eenige landwegen kwamen wij ten huize van een onzer vrienden, die zijn huis geheel voor ons had opengezet
tot zover citaat van Piet Schilstra, uit een verslag opgehaald uit het landelijk archief)

Uit datzelfde archief kunnen we opmaken dat de eerste adventisten in Fryslân een familie Hofstra was. Moeder met twee dochters wonen in 1912 in de provincie. In januari 1914 start Piet Schilstra met openbare lezingen in Leeuwarden. Door zijn lezingen kon de eerste doop plaats vinden op Fryske bodem. De gemeente groeit dan langzaam maar zeker en na de tweede wereldoorlog in de jaren vijftig doet Rosman, dan de voorganger van de gemeente, verslag van de gemeente in Fryslân.

2. Grote Hoogstraat

De gemeente in Leeuwarden bestaat dan uit 60 leden en ook in Sneek, Dokkum en Drachten komen op Sabbat regelmatig in groepen bijeen. Hij spreekt met name zijn bewondering uit over de grote afstand ( 65 km noemt hij), die sommigen, meestal op de fiets, moeten afleggen om de diensten te bezoeken. De gemeente heeft dan inmiddels onder de leiding van Hans Contant - de voorganger van Rosman - een plek gevonden van samenkomst in de woning van de familie Huizinga in de Gr. Hoogstraat in Leeuwarden.

3. De Waag

De familie heeft de ruimte echter weer zelf nodig en de gemeente neemt vervolgens haar intrek in het Waaggebouw in het centrum van Leeuwarden. Na beklimming van een moeilijk begaanbare trap vinden de bijeenkomsten plaats in de toenmalige bovenzaal. Deze keus bleek toch niet zo succesvol te zijn. Juist op Sabbat was er veel winkeldrukte, lawaai etc. Toch een spoortje terug te vinden van deze korte periode. Op het informatiebord nl. aan de wand van de Waag kun je lezen dat het ook dienst heeft gedaan als kerkgebouw.

4. Oosterkade

De gemeente is vervolgens heel blij met de volgende locatie. Aan de Oosterkade, door een steegje, langs de aardappelboer, wordt onderdak gevonden in wat nu de Galileakapel heet op een binnenplaats (verscholen tussen Tweebaksmarkt en Droevendal). Toen eigendom van de Vereniging van Vrijzinnige Hervormden. Destijds had het gebouw verschillende namen: armenkerk, schipperskerkje en aardappelkerkje. Het was even zoeken om het kerkje te vinden en zo kom je nog eens ergens. We dachten dat het achter de Oosterkadesteeg lag, maar na doorvragen en een aantal verbodsborden negerend, blijkt dat het adres nu Droevendal 7 is. Nog steeds een kerkje dankzij de Christengemeente. Ook hier een spoortje van de Adventkerk als ik op de website lees ‘Rond 1930 kwam het gebouw in handen van de Vereniging van Vrijzinnige Hervormden die het gebruikte voor verenigingsactiviteiten. In de jaren zestig en zeventig werden er weer regelmatig kerkdiensten gehouden doordat het gebouw werd verhuurd aan verschillende genootschappen, zoals de Zevende Dag Adventisten’. Inmiddels kent Fryslân twee gemeenten. Naast deze in Leeuwarden is er ook een gemeente in Sneek, waar Reinder Bruinsma in enkele jaren een gemeente van zo’n 30 leden als praktikant voor gaat. Reinder Bruinsma, later verbonden aan de Oud Zandbergen, secretaris van de TED, voorzitter van de NUC en auteur van vele boeken. Waarom zijn we daar vertrokken? Ik hoor verschillende redenen. Van slechte bereikbaarheid, bouwvalligheid en te klein. De entree was niet zo verheffend: tussen de groentekisten door laverend. Het meest belangrijke argument was dat we alleen op sabbatochtend in dit gehuurde pand konden samenkomen. Zodra we ’s middags, ’s avonds of door de week een activiteit wilden ontplooien, dan was dat vrijwel niet mogelijk. Daarom werd gezocht naar een eigen pand.

5. Voorstreek

Er wordt een geschikte en betaalbare locatie gevonden op de Voorstreek in het voormalig Militair Tehuis. Je zou kunnen zeggen dat we niet veel hadden geleerd uit de eigen geschiedenis, want opnieuw is dit wel een locatie tussen allerlei winkels met veel winkelend publiek. Toen in elk geval nog wel. Inmiddels is het wat rustiger op de Voorstreek. Nadeel was dat de kerkzaal boven was – op de eerste etage en daardoor slecht bereikbaar voor personen met traploop-problemen. Een lift werd geïnstalleerd om dit probleem op te lossen. Na Jan Reussien is inmiddels Bram van der Kamp de voorganger. Ondertussen wordt de ergernis over het draaiorgel vlak voor de deur tijdens de dienst elke Sabbat groter. Het is de aanleiding om het grootste zichtbare spoor neer te zetten van de afgelopen 100 jaar. Samen met een aantal enthousiaste gemeente- en bestuursleden wordt een plan gemaakt voor een representatief kerkgebouw op een rustiger locatie. En waar we geïnteresseerden na afloop van de geplande evangelisatie-actie zouden kunnen verwelkomen. Van plan naar realisatie valt lang niet altijd mee, maar uiteindelijk komende juni 35 jaar geleden wordt vervolgens de kerk in gebruik genomen.

6. Eeskwerd / Dokkumer trekweg

Ons huidig gebouw heeft intern de nodige veranderingen en modernisering ondergaan, maar is van buiten nauwelijks veranderd en in Leeuwarden wordt het nog steeds aangeduid als dat piramidekerkje aan de Dokkumer EE. In een paar reuzen stappen door 100 jaar sporen van de Adventkerk in Fryslân. En natuurlijk zijn er veel meer en juist sporen die niets met stenen hebben te maken. Bijzondere gebeurtenissen, zoals de grootschalige Evangelisatie actie in 1994 “Opgravingen bevestigen de Bijbel”. Waarbij we bijzondere mensen hebben leren kennen zoals de gebroeders David en Alex Curry uit Australië en met wie nog steeds contact wordt onderhouden. Predikanten die allemaal hun specifieke sporen hebben nagelaten en aan wie velen van ons bijzondere herinneringen hebben. In elk geval kan ik voor me zelf de conclusie trekken dat de wereld verandert, mensen komen en gaan, en hoe vaak het kerkgebouw ook wijzigt, de gemeente is blijvend. Een gemeenschap die bestaat uit gewone mensen met alle kenmerken die ons mens maakt, maar in de volle overtuiging dat we een boodschap voor en een taak hebben in deze wereld. We blijven doorgaan met het zetten van onze sporen.